Bystrzyca
Bystrzyca, wieś w województwie dolnośląskim na skraju pradol. Wrocławskiej, na północny-wschód od Oławy, nad Smortawą (prawym dopływ Odry); 2,0 tysięcy mieszkanców przystanek PKS. Kościół parafialny barok, z 1 połowy XVIII w., o konstrukcji ryglowej; dom z XVIII/XIX w., o kon¬strukcji ryglowo-murowanej.
Stanowisko arecheologiczne w lasach na prawym brzegu Odry, 2,5 km od wsi Lipka, 3,5 km od wsi BARDZO; dwa grodziska wczesnośred- niow. (X-XIII w.): pierścieniowate (powierzchni 130 x 140 m, wały wysokości 5 m), ok. 100 m na południe-zach. od niego stożkowate (powierzchni 143 m2, otoczone płytką fosą); pozostałość zespołu osadniczego dawnej kasztelanii ryczyriskiej. W grodziskach odkryto: ceramikę lepioną ręcznie, często zdobioną, dużo kości zwie¬rząt domowych i dzikich, osełki kamiennego, łyż¬wy, rylce i hetki kościane, grzechotkę glinia¬ną, przęśliki, noże, a z militariów — ostrogę
grot oszczepu; poza tym wystąpiły: żel. żużel i węgiel drzewny świadczące o produkcji metalurgicznej. Badania na pocz. XX w. i w 1958 r.
l i Grodzisko Ryczyńskie, częściowy rezerwat przyrody nieożywionej na południe wsi; powierzchni 1,75 ha; utworzony 1958; stary drzewostan dębo- wososnowy, rosnący na terenie grodziska. Kanigóra, częściowy rezerwat leśny; pow, 5,12 ha; utworzony 1958; fragment lasu dębo- wograbowego o charakterze pierwotnym, z udziałem lipy drobnolistnej i olszy czarnej; w runie liczne rośliny chronione.